Μόλις εννέα ημέρες μετά την ολοκλήρωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026, η είδηση ότι ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, σχεδιάζει τη μερική ιδιωτικοποίηση της διοργάνωσης, έχει δημιουργήσει αναστάτωση στον χώρο του ποδοσφαίρου. Την αποκάλυψη έκαναν την Τρίτη οι Times και οι Financial Times, απ’ όπου και πληροφορήθηκαν το όλο project οι μεγάλες συνομοσπονδίες και οι οργανισμοί του αθλήματος.
Και, χθες, Τετάρτη, η παγκόσμια ομοσπονδία εδέησε να δώσει λεπτομέρειες για το σχέδιο εξυμνώντας το και τιτλοφορώντας το «Επέκταση της ανάπτυξης του ποδοσφαίρου με 10 δισεκατομμύρια δολάρια». Στην ανακοίνωσή της όμως δεν παρέλειψε να δώσει τελεσίγραφα στις εθνικές ομοσπονδίες. Συγκεκριμένα, με την ονομασία Fifa Forward Enterprise (FFE), ο νέος φορέας θα πουλάει τα εμπορικά δικαιώματα που έχει τώρα η FIFA (τηλεοπτικά, χορηγικά, έκδοσης εισιτηρίων και αδειοδότησης) και θα αναλαμβάνει επίσης την «επιχειρησιακή υλοποίηση» των διοργανώσεων της παγκόσμιας ομοσπονδίας. Η FIFA θα λειτουργεί ως διοικητικό όργανο για το ποδόσφαιρο, το καλαντάρι και τη λήψη αποφάσεων και θα διατηρεί τον αποκλειστικό έλεγχο της FFE, καλώντας επίσης τρίτους να πραγματοποιήσουν μειοψηφικές επενδύσεις. Αυτοί οι επενδυτές «θα επιλέγονται με βάση σαφή, μακροπρόθεσμα, διακυβερνητικά και στρατηγικά κριτήρια», όπως τονίστηκε στην ανακοίνωση της FIFA.
Ο σχεδιασμός της μερικής ιδιωτικοποίησης του Παγκοσμίου Κυπέλλου αναπτύχθηκε σε συνεργασία με άτομα στον στενό κύκλο του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Η FIFA επιβεβαίωσε στους Times ότι δύο εταιρείες συνδέονται με το πλάνο του Ινφαντίνο. Η πρώτη είναι η Thrive Capital, που ανήκει στον Τζόσουα Κούσνερ, αδελφό του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Τραμπ (…), και η δεύτερη είναι η JP Morgan. Κι ενώ η JP Morgan θα ενεργεί ως «οικονομικός σύμβουλος», η Thrive Capital θα συγκεντρώσει ομάδα επενδυτών πρόθυμων να αποκτήσουν την ιδιοκτησία των Παγκοσμίων Κυπέλλων ανδρών και γυναικών και του Παγκόσμιου Κυπέλλου Συλλόγων.
Για να γίνει το πλάνο θελκτικό, το μήνυμα της παγκόσμιας ομοσπονδίας επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στα οικονομικά οφέλη που θα αποφέρει η εξέλιξη αυτή στις ομοσπονδίες – μέλη. Το 20% του μετοχικού κεφαλαίου θα κατανεμηθεί μεταξύ των 211 εθνικών ομοσπονδιών – μελών, ενώ το 30% θα πωληθεί σε ιδιώτες επενδυτές. Σε κάθε ομοσπονδία θα διατεθεί, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ένα πακέτο μετοχών αξίας περίπου 20 εκατ. δολαρίων. Εκεί μπήκε και το τελεσίγραφο της FIFA: οι ομοσπονδίες πρέπει μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου να δηλώσουν ενδιαφέρον για τη λήψη της επιπλέον χρηματοδότησης –ήτοι, αν η πλειοψηφία τους (τουλάχιστον 106) δώσουν το ΟΚ, τότε το πλάνο θα προχωρήσει. Είναι πιθανότατο να λάβει τις απαραίτητες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, γιατί, όπως είχε πει ο Ινφαντίνο σε ανύποπτο χρόνο, «χωρίς τη FIFA δεν θα υπήρχε ποδόσφαιρο σε 150 χώρες στον κόσμο».
Πίσω από το «όμορφο» πακέτο που έχει τυλίξει με κόκκινη κορδέλα ο 56χρονος Ιταλοελβετός παράγοντας για τις ομοσπονδίες, υπάρχει βέβαια και ο δικός του μελλοντικός ρόλος. Εχει ήδη εξασφαλίσει τη στήριξη τουλάχιστον 200 ομοσπονδιών για την επανεκλογή του το 2027 στην τελευταία του θητεία ως πρόεδρος της FIFA. Το 2031, όταν αυτή λήξει, σχεδιάζει να γίνει διευθύνων σύμβουλος ή κομισάριος της FFE, με μισθό ανάλογο αυτού του κομισάριου του NFL, Ρότζερ Γκούντελ, που κερδίζει ετησίως 64 εκατ. δολάρια, ποσό δεκαπλάσιο απ’ όσα εισέπραξε ο Ινφαντίνο στο τελευταίο οικονομικό έτος ως πρόεδρος της FIFA.
Από αμερικανικής πλευράς, ο Τζέιμι Ράσκιν, μέλος της Επιτροπής Δικαιοσύνης της Βουλής των Αντιπροσώπων και βουλευτής των Δημοκρατικών, επιτέθηκε στη συμφωνία: «Η FIFA, η αγαπημένη διεφθαρμένη παράνομη εταιρεία του Ντόναλντ Τραμπ στον κόσμο του αθλητισμού, κάνει τώρα συναλλαγές απευθείας με την οικογένεια Τραμπ! Προφανώς, το ψεύτικο Βραβείο Ειρήνης δεν ήταν αρκετό. Τώρα ο Ινφαντίνο κάνει ένα αντίστροφο χατ τρικ επιδιώκοντας μια συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων με τον αδελφό του Τζάρεντ Κούσνερ, για να πουλήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο σε ιδιώτες».
Οι αντιδράσεις των συνομοσπονδιών και οργανισμών του παγκόσμιου ποδοσφαίρου συνεχίζονται, στη συντριπτική τους πλειονότητα αρνητικές. Κοινή συνισταμένη τους είναι η απουσία του due process, δηλαδή ότι o Ινφαντίνο δεν έθεσε τα σχέδιά του προς συζήτηση με τις συνομοσπονδίες και τους διεθνείς οργανισμούς, που τα πληροφορήθηκαν αιφνιδιαστικά μέσω του Τύπου. Όπως γράφαμε χθες, τα πιο γρήγορα ανακλαστικά έδειξε η UEFA, τονίζοντας πως «η ψυχή και η διακυβέρνηση του ποδοσφαίρου δεν είναι περιουσιακά στοιχεία προς διαπραγμάτευση, ειδικά με μηδενική διαφάνεια σχετικά με το ποιος ωφελείται οικονομικά. Σε κανέναν μας δεν ανήκει το ποδόσφαιρο. Δεν είναι αρμοδιότητα της FIFA να το πουλήσει».
Σήμερα αναμένεται επείγουσα διαδικτυακή σύσκεψη των 55 μελών της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας, της ισχυρότερης των συνομοσπονδιών, για να συζητηθεί το θέμα. Δεν είναι σίγουρο ότι θα υπάρξει κοινό μέτωπο, αν κρίνει κανείς από τη θετική γνώμη του προέδρου της τσεχικής ομοσπονδίας, Ντάβιντ Τρούντα («βλέπω τα συγκεκριμένα πλεονεκτήματα για το ποδόσφαιρο της Τσεχίας από μια στενή συνεργασία με τον Τζάνι Ινφαντίνο και την ομάδα του»). Επίσης αναμένεται με ενδιαφέρον η στάση της Αγγλίας, που διεκδικεί το Παγκόσμιο Κύπελλο γυναικών του 2035, και της Γαλλίας, που θέλει το Μουντιάλ ανδρών του 2038. Οι αναθέσεις θα γίνουν εντός της τελευταίας θητείας Ινφαντίνο και δεν θα ήθελαν να τις διακινδυνεύσουν…