Η αναμφισβήτητη κρίση του κομματικού φαινομένου έχει πλήξει και τους σχηματισμούς της Αριστεράς–δεν είναι μόνο οι συχνές διασπάσεις. Η προσφώνηση «σύντροφε» στην Αριστερά, ήταν άλλοτε βαριά κι ασήκωτη, ιδίως στο ΚΚΕ και στην ΚΝΕ. Στη διαδρομή του χρόνου, φθάρηκε κι η έννοια αυτή, έχασε το ειδικό της βάρος. Πολύ περισσότερο, που τα κομματικά μέλη πολλαπλασιάστηκαν μεταδικτατορικά, όπως και τα μέλη των αντίστοιχων οργανώσεων νεολαίας.

Μεγάλες μάχες στα πανεπιστήμια ανάμεσα στην ΚΝΕ και τον Ρήγα Φεραίο, όπως και τη Νεολαία του ΠΑΣΟΚ, με επίδικο ποιοι ήταν πιο Αριστεροί και αντιιμπεριαλιστές, με την ΠΑΣΠ (φοιτητική παράταξη του ΠΑΣΟΚ) να διαδηλώνει «Ελλάδα – Κύπρος – Παλαιστίνη, Αμερικάνος δεν θα μείνει». Ωραία χρόνια, ρομαντικά, μα και αρκετά δογματικά. Τότε, το ποσοστό των δυνάμεων της λεγόμενης Κεντροαριστεράς υπερέβαινε το 60%, αν θυμηθούμε τις εκλογές του 1981. Τώρα τα κόμματα του δημοκρατικού χώρου δεν διαθέτουν μαζικές οργανώσεις νεολαίας, εκτός των άλλων. Μόνο το ΚΚΕ συνεχίζει με επιτυχία το ετήσιο Φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητή, με πολλή μουσική, αστέρια του πενταγράμμου, αλλά λιγότερη πολιτική και πολιτικά «τραπέζια».

Πριν από τη διάσπαση του 1991, στο ΚΚΕ όλοι δηλώναμε «γκορμπατσοφικοί», άλλωστε ήταν η παράδοσή μας να είμαστε φιλοσοβιετικοί, επιλογή που σε μεγάλο βαθμό έκρινε υπέρ μας τη διαμάχη με το ΚΚΕ Εσωτερικού. Δεν ήταν, όμως, αρεστή σε όλους η περεστρόικα, όπως αποκαλύφθηκε το 1989, όταν επήλθε η κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Οπως στη Μόσχα, προέκυψαν και σε εμάς δύο ρεύματα: από τη μία το –ας πούμε– «αναθεωρητικό», δηλαδή, μεταρρυθμιστικό του σοβιετικού κομμουνισμού, μακριά από τον σταλινισμό. Από την άλλη, το «συντηρητικό», που δεν ήθελε τίποτα να αλλάξει στις μέχρι τότε ιδέες και πρακτικές. Έτσι, η διάσπαση κατέστη αναπόφευκτη.

Πρώτη φορά για «συντροφικά μαχαιρώματα» είχε μιλήσει η αείμνηστη Βάσω Παπανδρέου, αναφερόμενη στο ΠΑΣΟΚ, του οποίου υπήρξε ιδρυτικό μέλος και κορυφαία υπουργός.

Πού να το φανταζόταν, όταν έκανε την καταγγελία, το 1984 ή 1985, ότι το φαινόμενο θα γενικευόταν, ιδιαίτερα στην Αριστερά (εννοώ τον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ). Τα έχω και ο ίδιος υποστεί ουκ ολίγες φορές στη μετά το ΚΚΕ συναρπαστική διαδρομή μου. Οφείλω να το υπογραμμίσω, καθώς με ηγεσία Φλωράκη, οι επιδόσεις μου ιδιαίτερα στον τομέα Διεθνών Σχέσεων και Ειρήνης αναγνωρίζονταν και οι εισηγήσεις μου γίνονταν δεκτές.

Σχεδόν ισόβια η θητεία μου στις Διεθνείς Σχέσεις, με πρώτη «ειδική» αποστολή το ταξίδι στη Χιλή, το 1972, για να εκπροσωπήσω την ΚΝΕ στο 7ο Συνέδριο της εκεί κομμουνιστικής νεολαίας. Το χιλιανό πείραμα του Αλιέντε για ειρηνική μετάβαση στον σοσιαλισμό, μας γοήτευε και μας ενέπνεε.

*Υπεύθυνος Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ