Η γυναίκα που μίλησε σε ρεπορτάζ της εφημερίδας El País δεν φαντάστηκε ποτέ ότι πηγαίνοντας στο νοσοκομείο για έναν πόνο στο αυτί, θα μάθαινε πως ήταν έξι εβδομάδων και τεσσάρων ημερών έγκυος.

Η κύησή της ήταν εξαιρετικά προβληματική, εμφάνισε αιμορραγία και οι γιατροί της είπαν πως έπρεπε να χειρουργηθεί γιατί αν συνεχιζόταν η κύηση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα υγείας.

Αλλά αρνήθηκαν να της κάνουν την άμβλωση γιατί στη Φλόριντα, όπου μένει, αυτή απαγορεύεται μετά τις έξι εβδομάδες κύησης. Της είπαν πως η μόνη λύση είναι να ταξιδέψει αμέσως στη Βόρεια Καρολίνα για να την κάνει.

Τον Μάιο του 2024 τέθηκε σε ισχύ ο νέος νόμος που υιοθέτησε το πολιτειακό κοινοβούλιο της Φλόριντα και επιτρέπει την άμβλωση μόνο μέχρι την έκτη εβδομάδα της κύησης, διάστημα κατά το οποίο πολλές γυναίκες δεν έχουν καταλάβει καν ότι είναι έγκυες. Προβλέπει εξαίρεση μόνο στις περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας ή κινδύνου της ζωής της γυναίκας. Αλλά και σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως έγινε με τη γυναίκα του ρεπορτάζ, είναι συχνά δύσκολο οι γιατροί (δύο απαιτούνται) να συναινέσουν ή έστω να βεβαιώσουν την αναγκαιότητα μιας άμβλωσης.

Εκτοτε έχει τριπλασιαστεί ο αριθμός των εγκύων που αναγκάζονται να ταξιδέψουν σε άλλη Πολιτεία για να βρουν τις ιατρικές υπηρεσίες που χρειάζονται όταν πρέπει να διακόψουν μια κύηση, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ινστιτούτου Guttmacher, οργάνωσης που δραστηριοποιείται σε θέματα αναπαραγωγικής και σεξουαλικής υγείας.

Για τις γυναίκες της Φλόριντα καμία γειτονική Πολιτεία δεν προσφέρει τη δυνατότητα άμβλωσης μετά την έκτη εβδομάδα, γιατί περιβάλλεται από άλλες που επίσης έχουν θεσπίσει ανάλογους δρακόντειους νόμους: Τζόρτζια και Νότια Καρολίνα την επιτρέπουν ώς τις έξι εβδομάδες, Αλαμπάμα, Μισισίπι και Τενεσί την απαγορεύουν σχεδόν σε κάθε περίπτωση, όπως και Αρκανσο, Λουιζιάνα, Οκλαχόμα και Τέξας. Ετσι, βασικός προορισμός γίνεται η Βόρεια Καρολίνα, όπου η κύηση μπορεί να διακοπεί ώς και τη δωδέκατη εβδομάδα. Αυτό εξηγεί και το γεγονός ότι ο αριθμός των γυναικών της Φλόριντα που πηγαίνουν για άμβλωση στη Βόρεια Καρολίνα έχει δεκαπλασιαστεί από τότε που επιβλήθηκαν οι νόμοι δραστικού περιορισμού του δικαιώματος στην άμβλωση.

Για να το κάνουν ωστόσο, πρέπει να διανύσουν μια απόσταση κάπου 1.000 χιλιόμετρων σε ένα δύσκολο και ακριβό ταξίδι που αποτελεί προνόμιο των πιο εύπορων, αποκλείοντας στην πράξη τις φτωχές ή τις γυναίκες από ευάλωτες ομάδες. Πόσο μάλλον όταν πιθανόν να χρειαστεί να περιμένουν ακόμη και τέσσερις μέρες για να τις δεχτούν οι εξειδικευμένες κλινικές ή και να επιστρέψουν για δεύτερη φορά για να κάνουν την άμβλωση.

«Το δικαίωμα στην άμβλωση εξακολουθεί να υφίσταται. Αλλά η πρόσβαση σε αυτό εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση της εγκύου, της δυνατότητάς της να κάνει ένα τέτοιο μεγάλο ταξίδι και του χρόνου που μπορεί να διαθέσει, δηλαδή αν μπορεί να λείψει τόσες ημέρες από τη δουλειά ή την οικογένειά της», εξηγεί η Κίμια Φορουζάν, σύμβουλος σε θέματα κρατικών πολιτικών στο Ινστιτούτο Guttmacher. Οι δε μετανάστριες, ιδίως οι παράτυπες, αντιμετωπίζουν και πρόσθετα εμπόδια: ο φόβος να μετακινηθούν σε τόσο μεγάλες αποστάσεις και να διακινδυνεύσουν να συλληφθούν ισοδυναμεί με καταδίκη τους να επιχειρήσουν μια ανασφαλή έκτρωση ή να συνεχίσουν μια κύηση που ποτέ δεν ήθελαν και για την οποία δεν είναι προετοιμασμένες ούτε μπορούν να αντεπεξέλθουν.

Περιορισμοί παντού

Από τον Ιούνιο του 2022, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ κατάργησε ιστορική απόφαση του 1973, γνωστή ως «Ρόου εναντίον Ουέιντ», η οποία κατοχύρωνε το δικαίωμα της άμβλωσης σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτήν έχει περιοριστεί σε ολόκληρη τη χώρα από τις πολιτειακές νομοθεσίες. Και τα ταξίδια σε άλλες Πολιτείες με λιγότερο απαγορευτικούς νόμους αποτελούν τον συνηθέστερο τρόπο για να μπορούν οι γυναίκες να ασκήσουν αυτό τους το δικαίωμα. Η έκθεση του Ινστιτούτου Guttmacher αποκαλύπτει πως περισσότερες από 140.000 γυναίκες ταξίδεψαν εκτός της Πολιτείας τους για να διακόψουν μια κύηση.

Πολλές Πολιτείες που τις υποδέχονται οργανώνουν ειδικές υπηρεσίες για να τις στηρίξουν, υιοθετώντας π.χ. νόμους που προστατεύουν τόσο τις γυναίκες όσο και τους γιατρούς που τις περιθάλπουν από πιθανά νομικά προβλήματα ή ακόμη και δημιουργώντας ταμεία για να μπορούν να βοηθήσουν τις πιο φτωχές με το κόστος του ταξιδιού.

Αλλά η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Αυτό που αντιμετωπίζουν σήμερα οι γυναίκες στις ΗΠΑ (και σε πολλές άλλες χώρες) είναι πως με μια ρητορική που αντλεί επιχειρήματα από υπερσυντηρητικές και αντιεπιστημονικές απόψεις και με μια σεξιστική ψευδο-ηθική αρνούνται την ελευθερία και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος των γυναικών και ενοχοποιούν όσες διεκδικούν να μπορούν εκείνες να επιλέγουν αν και πότε θα φέρουν στον κόσμο ένα παιδί.